Devlet Ajansı

İstanbul’da görev yapan sağlık çalışanlarının ekonomik koşullarına ilişkin açıklanan araştırma, sağlık sisteminin önemli bir parçasını oluşturan emekçilerin karşı karşıya kaldığı maddi zorlukları yeniden gündeme taşıdı. HEP-SEN İstanbul Safiye Hüseyin Elbi Şubesi tarafından gerçekleştirilen araştırmada, katılımcıların büyük bölümünün borç yükü altında olduğu, tasarruf yapamadığı ve temel ihtiyaçlarını karşılamakta zorlandığı belirtildi.

Sağlık çalışanlarının yüzde 92,7’si borçlu

HEP-SEN İstanbul Safiye Hüseyin Elbi Şubesi tarafından hazırlanan “Sağlık Emekçilerinin Ekonomik ve Sosyal Yaşam Koşulları Araştırması – 2026” başlıklı rapor, sağlık emekçilerinin gelirleriyle artan yaşam maliyetleri arasındaki dengesizliği gözler önüne serdi. Araştırma sonuçlarına göre katılımcıların yüzde 92,7’sinin kredi, kredi kartı veya farklı borçları bulunuyor. Katılımcıların yüzde 64,4’ü ise herhangi bir tasarruf yapamadığını ifade ediyor.

Ekonomik baskının günlük yaşama etkileri de araştırmanın öne çıkan sonuçları arasında yer aldı. Katılımcıların yüzde 56,4’ü mevcut gelirini temel ihtiyaçlarını karşılamak için yetersiz bulurken, yüzde 87,3’ü son bir yılda ekonomik nedenlerle temel ihtiyaçlarını ertelemek veya azaltmak zorunda kaldığını bildirdi.

HEP-SEN İstanbul Safiye Hüseyin Elbi Şube Başkanı Uzman Hemşire Emre Yılmaz, sonuçların sağlık çalışanlarının ekonomik koşullarının yalnızca maaş miktarı üzerinden değerlendirilmemesi gerektiğini gösterdiğini belirtti. Yılmaz, özellikle İstanbul’da kira, ulaşım ve gıda gibi temel giderlerin çalışanların bütçesi üzerinde önemli bir baskı oluşturduğuna dikkat çekti.

Kira, nöbet ve temel ihtiyaçlar aynı bütçeyi zorluyor

Araştırmada barınma giderleri de önemli bir sorun alanı olarak öne çıktı. Katılımcıların yüzde 59,2’sinin hane gelirinin en az yüzde 31’ini kira veya konut kredisine ayırdığı, yüzde 33,2’sinin ise gelirinin yüzde 41’inden fazlasını barınma giderlerine harcadığı aktarıldı.

Yılmaz, büyükşehirlerde görev yapan sağlık emekçilerinin ekonomik koşullarının ücret politikaları belirlenirken dikkate alınması gerektiğini savundu. Sendika, İstanbul gibi yaşam maliyetlerinin yüksek olduğu kentlerde çalışanlara büyükşehir tazminatı ve kira desteği sağlanmasını talep ediyor.

Araştırmanın dikkat çeken bir diğer sonucu ise fazla çalışma ihtiyacı oldu. Katılımcıların yüzde 57,9’u ekonomik nedenlerle daha fazla nöbet tutmak veya ek çalışma yapmak zorunda kaldığını belirtti. Nöbet ve fazla çalışma yapanların yüzde 71’i ise elde ettikleri ek gelirin ekonomik durumlarını anlamlı ölçüde iyileştirmediğini ifade etti.

Bu veriler, ek çalışmanın her durumda ekonomik rahatlama sağlamadığına ilişkin önemli bir tablo ortaya koyuyor. HEP-SEN, sağlık çalışanlarının insanca yaşayabilecekleri bir gelire normal çalışma süreleri içerisinde ulaşabilmesi gerektiğini vurguluyor.

Sosyal yaşam harcamaları da kısıtlanıyor

Raporda sağlık emekçilerinin ekonomik sorunlarının yalnızca borç ve barınma giderleriyle sınırlı olmadığı görüldü. Katılımcıların yüzde 83,1’i tatil ve seyahat, yüzde 78,4’ü giyim ve kişisel ihtiyaçlar, yüzde 74,3’ü ise kültür ve sanat harcamalarını azaltmak veya ertelemek zorunda kaldığını bildirdi. Sağlık harcamalarını kısmak zorunda kalanların oranının yüzde 34,5, eğitim harcamalarını azaltanların oranının ise yüzde 36,9 olması da araştırmanın öne çıkan bulguları arasında yer aldı.

Katılımcıların ekonomik memnuniyet düzeyi 10 üzerinden 3,26 olarak ölçülürken, yüzde 33,8’i gelecek bir yıl içerisinde ekonomik durumunun daha da kötüleşeceğini düşündüğünü belirtti.

HEP-SEN’den ekonomik iyileştirme çağrısı

Uzman Hemşire Emre Yılmaz, sağlık çalışanlarının ekonomik sorunlarının bireysel değil, yapısal bir mesele olarak ele alınması gerektiğini ifade etti. HEP-SEN; emekliliğe yansıyan tek kalem maaş, insanca yaşamaya yetecek temel ücret, vergi dilimi mağduriyetinin giderilmesi, büyükşehir tazminatı, kira ve ulaşım desteği, adil teşvik sistemi ve nöbet ücretlerinin iyileştirilmesi yönündeki taleplerini yineledi.

Sendika, araştırma sonuçlarını ilgili kamu kurumları, siyasi partiler ve milletvekilleriyle paylaşarak sağlık emekçilerinin ekonomik ve sosyal haklarına ilişkin çalışmalarını sürdüreceğini açıkladı.

Araştırma, sağlık çalışanlarının ekonomik koşullarının değerlendirilmesinde gelir düzeyinin yanı sıra borçluluk, barınma maliyetleri, dinlenme hakkı ve temel ihtiyaçlara erişim gibi unsurların da dikkate alınması gerektiğine işaret ediyor.

Uzman Hemşire Emre Yılmaz
HEP-SEN İstanbul Safiye Hüseyin Elbi Şube Başkanı